Desi Nedir, Kargo Desisi Nasıl Hesaplanır?

E-ticaret yapan işletmeler için kargo maliyetlerini doğru hesaplamak, ürün fiyatlandırmasından müşteri deneyimine kadar birçok süreci doğrudan etkiler. Gönderinin yalnızca ağırlığı değil, paket içerisinde kapladığı alan da taşıma maliyetinin belirlenmesinde dikkate alınır. Bu noktada en sık karşılaşılan kavramlardan biri desidir. Peki, desi nedir, kargo desisi nasıl hesaplanır ve e-ticaret işletmeleri gönderi maliyetlerini nasıl azaltabilir?

Desi, bir paketin taşıma aracında kapladığı alanı ifade etmek amacıyla kullanılan hacimsel ağırlık ölçüsüdür. Kargo paketinin eni, boyu ve yüksekliği dikkate alınarak hesaplanır.

Gönderinin fiziksel ağırlığı düşük olsa bile kutu büyükse araçta daha fazla alan kaplayabilir. Bu nedenle kargo firmaları ücretlendirme yaparken paketin gerçek ağırlığıyla hacimsel ağırlığını karşılaştırabilir ve yüksek olan değeri esas alabilir. Böylece taşıma kapasitesi yalnızca kilogram üzerinden değil, gönderilerin kapladığı alan üzerinden de planlanabilir.

Kargo araçları, uçaklar ve dağıtım merkezleri sınırlı bir taşıma kapasitesine sahiptir. Büyük fakat hafif bir koli, küçük ve ağır bir paketten daha fazla alan kaplayabilir. Ücretlendirme yalnızca kilogram üzerinden yapılsaydı hacimli gönderilerin lojistik maliyeti doğru şekilde hesaplanamayabilirdi.

Desi kullanımı, paketlerin araçlarda ve depolarda kaplayacağı alanın önceden tahmin edilmesini sağlar. Kargo firmaları da kapasite planlamasını ve fiyatlandırmayı buna göre yapar. Örneğin birkaç kilogram ağırlığındaki büyük bir dekorasyon ürünü, hacmi nedeniyle daha yüksek desi değerine sahip olabilir. Buna karşılık küçük bir kutuda gönderilen ağır bir ürünün gerçek ağırlığı, desi değerinden daha yüksek çıkabilir. Kargo ücretine esas alınacak değer, taşıyıcının uygulamasına göre bu iki değerden yüksek olanı olabilir.

Kargo desisi, gönderime hazır hâle getirilmiş paketin dış ölçüleri üzerinden hesaplanır. Ürünün kendi ölçüleri değil, koli, kutu veya ambalaj dâhil olmak üzere kargo firmasına teslim edilen son paketin ölçüleri dikkate alınmalıdır.

Desi hesaplamasında şu üç ölçü kullanılır:

• En
• Boy
• Yükseklik

Ölçüler genellikle santimetre cinsinden alınır. Paketin en geniş dış noktaları ölçülmeli; koruyucu malzeme, koli çıkıntısı ve dış ambalaj da hesaba katılmalıdır. Düzgün dikdörtgen biçiminde olmayan paketlerde en geniş, en uzun ve en yüksek noktalar esas alınabilir. Ölçümlerin eksik veya yanlış yapılması, işletmenin tahmini kargo maliyetiyle faturaya yansıyan tutar arasında fark oluşmasına neden olabilir.

Türkiye’de yurt içi kargo gönderilerinde yaygın olarak kullanılan desi hesaplama formülü şöyledir:

Desi = En (cm) x Boy (cm) x Yükseklik (cm) / 3.000

Örneğin eni 15 cm, boyu 20 cm ve yüksekliği 70 cm olan bir paket için hesaplama şu şekilde yapılır:

• 15 x 20 x 70 = 21.000
• 21.000 / 3.000 = 7 desi

Bu paketin hacimsel ağırlığı 7 desidir. Paketin gerçek ağırlığı 4 kg ise ücretlendirmede 7 desi dikkate alınabilir. Gerçek ağırlığı 9 kg ise kargo firması daha yüksek değer olan 9 kg üzerinden fiyatlandırma yapabilir.

Kullanılan bölen ve yuvarlama yöntemi kargo firmasına, sözleşmeye ve gönderi türüne göre değişebileceği için işletmelerin çalıştıkları taşıyıcının güncel koşullarını kontrol etmesi gerekir. Türkiye’deki bazı yurt içi kargo tarifelerinde hacimsel ağırlık, en, boy ve yüksekliğin çarpımının 3.000’e bölünmesiyle hesaplanır.

Bir paketin 1 desi olması için en, boy ve yükseklik değerlerinin çarpımı 3.000 santimetreküp olmalıdır.

Örneğin 60 cm x 5 cm x 10 cm ölçülerindeki bir paket için:

• 60 x 5 x 10 = 3.000
• 3.000 / 3.000 = 1 desi

Farklı ölçülerdeki paketler de toplam hacimleri 3.000 santimetreküp olduğu sürece 1 desi sonucunu verebilir. Örneğin 20 cm x 15 cm x 10 cm ölçülerindeki bir paket de aynı şekilde 1 desidir.

Yurt içi ve yurt dışı gönderilerde hacimsel ağırlığın hesaplanma mantığı aynıdır. Paketin eni, boyu ve yüksekliği çarpılır; ortaya çıkan hacim değeri taşıyıcının belirlediği katsayıya bölünür.

Farklılık, kullanılan bölme katsayısında ve ücretlendirme kurallarında ortaya çıkabilir. Yurt içi gönderilerde 3.000 böleni yaygın olarak kullanılırken uluslararası ekspres gönderilerde 5.000 gibi farklı bölenlerle karşılaşılabilir. Bazı taşıyıcılar, hizmet türleri veya taşıma modelleri farklı katsayılar uygulayabilir.

Bu nedenle yurt dışı gönderisi hazırlarken tek bir formülü tüm kargo firmaları için geçerli kabul etmek yerine taşıyıcının güncel hacimsel ağırlık politikasını kontrol etmek gerekir.

Uluslararası ekspres gönderilerde kullanılan yaygın formüllerden biri şöyledir:

Hacimsel ağırlık = En (cm) x Boy (cm) x Yükseklik (cm) / 5.000

Eni 15 cm, boyu 20 cm ve yüksekliği 70 cm olan örnek paket için:

• 15 x 20 x 70 = 21.000
• 21.000 / 5.000 = 4,2 kg hacimsel ağırlık

Bu paketin gerçek ağırlığı 3 kg ise taşıyıcı, ücretlendirmeyi 4,2 kg üzerinden yapabilir. Gerçek ağırlık 6 kg ise yüksek olan 6 kg dikkate alınabilir.

DHL Express gibi uluslararası taşıyıcılar, belirli hizmetlerinde santimetre cinsinden uzunluk, genişlik ve yüksekliğin çarpımını 5.000’e

bölerek hacimsel ağırlık hesaplamaktadır. Ancak taşıyıcıya, ülkeye ve hizmet modeline göre farklı uygulamalar bulunabileceği unutulmamalıdır.

Yurt dışı kargo maliyetlerinde desinin yanı sıra teslimat ülkesi, hizmet hızı, yakıt ek ücreti, gümrük işlemleri, sigorta ve ek hizmetler de toplam tutarı etkileyebilir.

Birden fazla ürün tek kolide gönderiliyorsa desi hesabı, ürünlerin ayrı ayrı ölçüleri üzerinden değil, gönderime hazır son kolinin dış ölçüleri üzerinden yapılır.

Örneğin üç farklı ürün 40 cm x 30 cm x 20 cm ölçülerindeki tek bir kolide paketlenmişse yurt içi desi hesabı şöyledir:

• 40 x 30 x 20 = 24.000
• 24.000 / 3.000 = 8 desi

Ürünler ayrı kolilerle gönderiliyorsa her paketin desisi kendi dış ölçüleri üzerinden hesaplanır. Daha sonra kargo firmasının ücretlendirme politikasına göre paketlerin değerleri ayrı ayrı veya toplam gönderi kapsamında değerlendirilir.

Örneğin iki paketin değerleri şu şekilde olabilir:

• Birinci paket: 4 desi
• İkinci paket: 6 desi
• Toplam hacimsel değer: 10 desi

Ancak bazı kargo firmaları çok parçalı gönderilerde her paketi ayrı ölçebilir ve yuvarlayabilir. Bu nedenle iki paketin teorik olarak toplam 10 desi olması, ücretlendirme sonucunun her durumda doğrudan 10 desi olacağı anlamına gelmez.

Birden fazla ürünü aynı pakette birleştirmek bazı durumlarda toplam desiyi ve kargo maliyetini azaltabilir. Bununla birlikte ürünlerin birbirine zarar vermemesi, kırılabilir ürünlerin yeterli korumaya sahip olması ve paketin taşıma sınırlarını aşmaması gerekir.

Desi, e-ticaret işletmelerinin sipariş başına katlandığı lojistik maliyetlerin belirlenmesinde önemli bir etkendir. Paket büyüdükçe hacimsel ağırlık artabilir ve ürün hafif olsa bile daha yüksek kargo ücreti ortaya çıkabilir.

Kargo maliyetindeki artış şu alanları doğrudan etkileyebilir:

• Ürünün satış fiyatı
• Ücretsiz kargo için belirlenen sepet limiti
• Kampanya ve indirim bütçeleri
• Ürün bazındaki kârlılık
• İade ve değişim maliyetleri
• Pazaryeri komisyonları sonrasındaki net gelir
• Müşteriye gösterilen teslimat ücreti

Örneğin düşük fiyatlı ancak hacimli bir ürünün kargo maliyeti, ürünün kâr marjının önemli bir bölümünü oluşturabilir. İşletmenin bu maliyeti tamamen üstlenmesi kârlılığı azaltırken müşteriye yansıtması da satın alma kararını olumsuz etkileyebilir.

Bu nedenle ürün fiyatlandırması yapılırken yalnızca ürünün tedarik maliyeti değil, ortalama paket desisi ve teslimat bölgesine göre oluşabilecek kargo giderleri de dikkate alınmalıdır.

Pazaryerlerinde faaliyet gösteren işletmeler için kargo, komisyon, ödeme ve satıcı hakedişi süreçlerinin birlikte takip edilmesi daha da önemlidir. Ödero Pazaryeri çözümü, platforma bağlı alt satıcıların ödeme ve hakediş süreçlerinin yönetilmesine yardımcı olabilir.

İşletmeler, ürünlerin desi değerlerini stok veya ürün yönetimi sistemlerine kaydederek sipariş oluşmadan önce tahmini kargo maliyeti hesaplayabilir. Böylece ücretsiz kargo sınırları, kampanyalar ve ürün bazlı kârlılık analizleri daha kontrollü şekilde planlanabilir.

E-ticaret gönderilerinde desiyi azaltmanın temel yolu, ürünü güvenliğini riske atmadan mümkün olan en uygun boyuttaki ambalajla göndermektir. Gereğinden büyük kutular hem desiyi hem de dolgu malzemesi kullanımını artırabilir.

Desiyi azaltmak için şu yöntemler uygulanabilir:

• Ürüne uygun ölçülerde kutu ve kargo poşeti seçenekleri hazırlanabilir.
• Standart tek bir koli yerine farklı ürün gruplarına uygun çeşitli koli boyutları kullanılabilir.
• Kutuda gereksiz boşluk bırakılmamalıdır.
• Fazla miktarda dolgu ve koruyucu malzeme kullanımından kaçınılmalıdır.
• Kırılma riski bulunmayan tekstil ürünleri katlanarak veya sıkıştırılarak gönderilebilir.
• Birlikte sipariş edilen ürünler, uygunsa tek pakette birleştirilebilir.
• Ürün ambalajları kargo süreci göz önünde bulundurularak daha kompakt tasarlanabilir.
• Tedarikçilerden gelen gereksiz hacimli ambalajlar doğrudan müşteriye gönderilmemelidir.
• Düzenli olarak koli ölçüsü ve kargo faturası karşılaştırması yapılmalıdır.
• En sık satılan ürün kombinasyonları için hazır paketleme modelleri oluşturulabilir.

Desiyi düşürmeye çalışırken ürün güvenliğinden ödün verilmemelidir. Yetersiz paketleme sonucunda ürünün hasar görmesi; yeniden gönderim, iade, müşteri desteği ve ürün kaybı gibi çok daha yüksek maliyetler doğurabilir.

İdeal paketleme, mümkün olan en küçük kutuyu kullanmak değil; ürünü güvenli biçimde taşıyan en küçük uygun ambalajı seçmektir. Uluslararası taşıyıcılar da fazla hacmi azaltmak için ürüne uygun kutular kullanılmasını ve paket içerisindeki boş alanın en aza indirilmesini önermektedir.

E-ticarette müşteri deneyimi yalnızca ürünün fiyatından veya kalitesinden oluşmaz. Kargo ücreti, teslimat süresi, ödeme seçenekleri ve ödeme ekranının kullanım kolaylığı da müşterinin satın alma kararını etkileyebilir.

İşletmelerin kargo ve ödeme süreçlerini birlikte yönetirken öncelikle sipariş başına toplam maliyeti hesaplaması gerekir. Bu hesaplamaya ürün maliyeti, paketleme gideri, kargo ücreti, ödeme hizmeti maliyeti, pazaryeri komisyonu ve olası iade giderleri dâhil edilebilir.

Ücretsiz kargo kampanyaları hazırlanırken yalnızca sepet tutarına bakmak yerine ürünlerin desi değerleri de dikkate alınmalıdır. Aynı satış fiyatına sahip iki üründen hacimli olanın kargo maliyeti daha yüksek olabilir. Bu nedenle ücretsiz kargo limiti, ürün grubu veya teslimat bölgesine göre farklılaştırılabilir.

Ödeme aşamasında ise müşteriye ihtiyacına uygun, hızlı ve güvenli seçenekler sunulması önemlidir. E-ticaret sitesi üzerinden kartla ödeme almak isteyen işletmeler, Ödero Sanal POS çözümüyle online tahsilat süreçlerini yönetebilir.

E-ticaret sitesi bulunmayan veya sosyal medya, telefon ve mesajlaşma uygulamaları üzerinden sipariş alan işletmeler, Ödero Link ile Ödeme ile müşterilerine ödeme bağlantısı gönderebilir. Böylece sipariş ve kargo süreci başlatılmadan önce ödeme güvenli bir dijital ekran üzerinden alınabilir.

Çok satıcılı bir platform işleten işletmeler, Ödero Pazaryeri çözümüyle alt satıcılardan oluşan ödeme akışlarını ve hakediş süreçlerini yönetebilir. Böylece kargo, sipariş ve ödeme verilerinin birbiriyle ilişkilendirilmesi daha kolay hâle gelebilir.

Ürün tedarik süreçlerinde ortaya çıkan ödemeler de toplam e-ticaret maliyetinin bir parçasıdır. İşletmeler, Ödero Tedarikçi Ödeme Çözümü ile tedarikçilere yapılacak ödemeleri dijital ortamda yönetebilir.

Bayi ve distribütör ağı üzerinden çalışan işletmeler ise sipariş ve sevkiyat süreçlerini tahsilatla birlikte planlayabilir. Ödero Bayi Tahsilat Çözümü, bayilerden yapılacak tahsilatların online kanallar üzerinden yönetilmesine yardımcı olabilir.

Kargo maliyetlerinin doğru hesaplanması ve ödeme sürecinin kolaylaştırılması, müşteriye gösterilen toplam sipariş tutarının daha şeffaf olmasını sağlar. Böylece işletmeler kârlılıklarını daha kontrollü biçimde yönetirken müşterilerine siparişten teslimata kadar daha bütünlüklü bir alışveriş deneyimi sunabilir.